OKS Türkçe çalışma stratejileri
Sevgili öğrenciler, sizler sınavlara hazırlanıyorsunuz.
Amacınız çok iyi okullara girip, güzel bir eğitim alarak yarınlara en iyi şekilde hazırlanmak ve idealinizdeki mesleğe ulaşıp onu en iyi şekilde yapmaktır.
Bu amaca ulaşmak için gireceğiniz sınavlarda sorulan yüz sorunun yirmi beşi Türkçe dersinden gelmektedir. Türkçe'yi bütün kurallarıyla bilmek, sizin başarınız açısından oldukça önemlidir.
Türkçe'yi iyi bilmek sadece Türkçe sorularını çözmekte değil, diğer derslere ait soruları çözmekte de işe yarayacaktır.
Sevgili öğrenciler, Liselere Giriş Sınavı'nda çıkan Türkçe sorularını
*Anlam Bilgisi,
*Dil Bilgisi,
*Anlatım Bozuklukları
*Yazım Bilgisi
*Edebiyat Bilgileri
olmak üzere beş temel başlıkta toplayabiliriz.
Yaklaşık yirmi sorunun çıktığı anlam bilgisi, soruların % 80'ini oluşturmaktadır. Bu da bize çalışmalarımızda anlam bilgisine daha çok önem vermemiz gerektiğini göstermektedir.
Anlam bilgisi, her şeyden önce hızlı ve doğru okumanızı; okuduğunuzu anlamanızı ve anladığınızı yorumlamanızı gerektirir. Soruların büyük çoğunluğunun anlam bilgisi olması ve ezbere dayalı bir bilgi istememesi bunun kanıtıdır.
Anlam bilgisi soruları kelime, cümle ve paragraf düzeyinde karşımıza çıkar.
Sözcük anlamında, sözcüğün cümle içinde kazandığı değişik anlamları bulma, yorumlama ve deyimlerin anlamlarını kavramaya yönelik sorular sorulur.
Cümle anlamında cümlede verilen yargıyı kavrama, yargının oluşmasında etkili olan yardımcı yargıları bulma, yargıyı aktaran kişinin yansıttığı duyguyu, düşünceyi anlama ile ilgili sorular gelmektedir. Cümle anlamında sizlerin anlama yeteneğiniz ölçülür. Ayrıca birbirine benzer yargılar arasından farklı olanı bulabilme üzerinde durulur.
Paragrafta sizden istenen, değişik yargılardan oluşan bir bütünü kavramanızdır. Bunu kavrarken aynı zamanda onun parçalarla olan ilgisini de anlamanız istenir. Paragraf soruları uzun olmasından dolayı zor soru olarak algılanır. Oysa bu soruların cevabı soruda verilen parçanın içinde gizlidir. Bu yönüyle belki de en kolay sorular paragraf sorularıdır. Önemli olan "zor, çok uzun, yapamam, anlayamam" gibi önyargılardan uzaklaşarak parçayı okumak, hatta kendini parçada anlatılanların akışına bırakmaktır.
Paragraf sorularını kolay çözmenin yolu bol paragraf sorusu çözmekten geçer. Ayrıca Anlam Bilgisi konusundan gelen soruları çözebilmek için az da olsa kitap okumaya çalışmalısınız. Ayda bir iki kitap bitirmeniz size fayda sağlayacaktır. Okuduğunuz metni özetlemeye, eleştirmeye çalışırsanız yaptığınız işin verimliliği daha da artacaktır.
Burada değinmek istediğimiz önemli bir husus da sözlük kullanımıdır. Okuduğunuz metinde karşılaştığınız kelimelerden anlamlarını bilmediklerinizi öğrenmek, deyimlerin tam karşılığını bilmek, atasözlerini kavramak istiyorsanız bir Türkçe sözlük ve bir de atasözleri sözlüğü edinmelisiniz. Böylece sınavlarda çıkacak muhtemel deyim, atasözü ve kelime anlamı sorularını çok rahat çözebilme yeteneğine kavuşmuş olacaksınız.
Dil bilgisi, temel bilgilere en çok ihtiyaç duyulan bölümdür. Bu bölümde dilimizi oluşturan sözcük ve sözcük öbekleriyle ilgili birtakım kuralların bilinmesi gerekir. Konuları bilmeden bunlarla ilgili soruları çözmek mümkün değildir. Bu sorularda yorum ikinci plandadır. Dolayısıyla dil bilgisi bölümü ciddi bir çalışma gerektirir. İsterseniz bunu biraz açalım.
Sözcük türlerinde birbiriyle karıştırılabilen sıfat - zamir, sıfat - zarf görevindeki sözcüklere dikkat etmeniz gerekir.
Örneğin bir sözcük, kullanıldığı yere göre sıfat, zamir ya da zarf olabilir. Bu tür sözcükler karıştırılmamalıdır. Bu açıdan dikkatli bir çalışmanın yapılması gerekir. Aynı durum dil bilgisinin diğer konularında da söz konusudur.
Kısacası dil bilgisi konularını sözcük türlerinden ögelere, oradan çatıya, çatı konusundan cümle çeşitlerine kadar sırası ile anlayarak çalışmalı, bir konuyu anlamadan başka bir konuya geçilmemelidir. Konular daima birbiri ile ilintili olduğundan, bir konudaki eksiklik başka bir konudan çıkan sorunun çözülememesine yol açabilir.
Son yıllarda, gerek Liselere Giriş Sınavında gerekse Özel Okullar Sınavında karşımıza çıkan konulardan biri de anlatım bozukluğudur. İlköğretim müfredatında anlatım bozukluğu başlığında bir konu yok. Dil bilgisi ve anlam çalışmalarında bu konu dolaylı olarak yer almaktadır.
Bu konudan çıkan soruların çözülebilmesi için hem dil bilgisinin hem de anlam bilgisinin bilinmesi gerekmektedir. Çünkü anlatım bozukluğu soruları anlam bilgisini ve dil bilgisini kapsamaktadır.
O hâlde anlam bilgisi ve dil bilgisi iyice öğrenilmeden anlatım bozukluğu konusuna geçilmemeli. Önce konu öğrenilmeli, daha sonra sorulardan hareketle konu daha anlaşılır hâle getirilmelidir.
Yazım Bilgisinde dilimizi oluşturan sesleri tanımamız ve bu seslerin bir araya getirilmesinde söz konusu olan kuralları bilmemiz gerekir. Bu bölümün anlaşılmasında dil bilgisi kurallarının bilinmesinin çok büyük önemi vardır. Özellikle noktalama işaretlerinin kullanımı bu kuralların bilinmesiyle öğrenilir.
Bu bölümde de dil bilgisinde olduğu gibi yorum ikinci plandadır. Temel bilgileri ayrıntılı olarak bilmeden bu konu ile ilgili soruları çözmek çok zordur. Bunun için de bir "Yazım Kılavuzu'nuzun olmasında yarar var. Yazım bilgisi konusu ile ilgili soruları çözerken seçenekleri çok iyi incelemelisiniz.
Yazım bilgisinde bir harfin yanlış yazılması, bir noktanın olmaması yazımda yanlışlığa neden olacağından, bu tip sorularda cümleleri hızlı bir şekilde okumamak gerekir. Hatta cümleyi oluşturan sözcükler yazımına dikkat edilerek yavaş yavaş okunmalıdır. Çünkü gözümüz sözcükleri bütün olarak algıladığından bazen sözcük içindeki bir sesin yanlış yazıldığını fark edemeyebiliriz.
Edebiyat Bilgilerinde şiir ve düzyazı ile ilgili sorular karşımıza çıkmaktadır. Bu çerçevede şiirle ilgili olarak hece, dörtlük ve şiir türlerinden; benzetme ve kişileştirme gibi söz sanatlarından soru gelmektedir.
Düz yazıda ise deneme, makale, öykü, roman gibi yazı türlerinden sorular gelmektedir. Bu konu ilköğretim müfredatında ayrıntılı olarak işlenmektedir. Öğrencilerimiz okul derslerini dikkatli bir şekilde takip ettiklerinde ve soru çözdüklerinde bu konuyu çok rahat anlayacaklardır.
Sonuçta;
Herkesin kendine göre bir öğrenme şekli vardır, siz de kendinize göre bir çalışma tarzı belirleyin.
Her konu bir sonraki konunun temelidir. Türkçe konuları birbirinin devamı olduğu için konuları sırasıyla ve anlayarak çalışın.
Bir konuyu çok iyi anlamadan diğerine geçmeyin.
Öğrenilen konuyu pekiştirmek, test tekniğinde kendinizi geliştirmek, soruları daha kısa zamanda ve doğru olarak çözebilme yeteneği kazanmak için bol bol soru çözmelisiniz.
Ayrıca çıkmış soruları çözerek dikkatle incelemelisiniz. Çıkmış soruları çözmekle sınavda çıkabilecek soruları tanıyacak, soruların hangi konulardan çıktığını belirleyecek, soruların soruluş şeklini kavrayacaksınız. Böylece sınavda karşılaşacağınız sorular size yabancı gelmeyecektir.
Çıkmış sorular çıkabilecek soruların aynasıdır, bu yüzden son 10 yılın çıkmış sorularını mutlaka çözmelisiniz.
Konu ya da soru çalışması yaparken anlayamadığınız yerler olacaktır. Bunları belirleyerek mutlaka bir bilene sorun.
Türkçeye niçin çalışılmalı? |
Loyd George: "Birçok cesur ve kabiliyetli kimsenin yeterince çalışmamak yüzünden başarısız olduklarını gördüm. Başarı için ilham bekleyenlere derim ki en büyük ilham çalışmaktır." diyor. Sevgili öğrenciler, sizler sınavlara hazırlanıyorsunuz. Amacınız çok iyi okullara girip, güzel bir eğitim alarak yarınlara en iyi şekilde hazırlanmak ve idealinizdeki mesleğe ulaşıp onu en iyi şekilde yapmaktır.
Peki, bu amaca ulaşmak için gireceğiniz sınavlarda neden sizlere Türkçe soruları da soruluyor, hiç düşündünüz mü? Bu soruyu şu şekilde de sorabilirsiniz: "Bizler bu ülkenin insanları olarak zaten an dilimizi biliyoruz, neden o zaman bize sınavlarda Türkçe soruları soruluyor?
Önce şunu hatırlatalım ki bir dili konuşmak o dili bilmek anlamına gelmez. Hepimiz Türkçe konuşuyoruz; ama acaba dilimizin ne kadar biliyoruz? Bu soruyu kendinize sorduğunuzda ne tür yanıtlar verdiğinizi duyar gibiyiz. Bazılarınız: "İsmi, sıfatı bilmenin; cümleyi ögelere ayırmanın; sözcüklerin ek ve köklerini bulmanın bizlere ne faydası olabilir ki?" diyorsunuz.
Her şeyden önce Türkçe hepimizin ana dilidir. Güzel ülkemizin geleceğini omuzlayacak genç insanlar olarak sizler, en azından bir İngiliz'in İngilizce'yi, bir Alman'ın Almanca'yı, bir Fransız'ın Fransızca'yı bildiği kadar bilmeli, eksikliklerinizi gidermelisiniz. Çünkü bir milleti millet yapan unsurların başında dil gelir. Bu bakımdan dil, bir milletin tarihte ve bundan sonra da dünya üzerinde varlılığının en önemli kanıtıdır. Milletler dilleriyle var olurlar. Vatanlarını kaybeden milletler eğer dillerini kaybetmezlerse tarihten silinemezler, gün gelir vatanlarına da kavuşurlar. Tarihte Türk milleti de değişik zorluklar yaşamış vatanından olmuştur; ama dilinden olmadığı için millet olabilme özelliğini sürdürmüş ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Bundan sonra da varlığını sürdürecektir ve bunda en büyük pay dilin olacaktır.
İnsan kelimelerle düşünür. Kelime hazinesi güçlü olanlar diğerlerine göre daha sağlıklı ve etkili düşünürler. Shakespeare'in eserlerinde 80 bin, Geothe'nin eserlerinde 50 bin civarında kelime kullanıldığı düşünülürse kelime hazinesinin önemi anlaşılacaktır. Üniversite mezunu bir Türk gencinin iki bin civarındaki bir kelime hazinesiyle ne tür bir düşünce üreteceğini zannediyorsunuz? Gelecek, düşüncenin ürünü olan bilgi çağı olacağına göre (hatta yaşadığımız zaman dilimi) sizlerin dünyayla rekabet edebilecek bir duruma gelmeniz için zekayı geliştiren ve düşüncenin alt yapısı olan dile hâkim olmanız gerekir.
Kendi dilini bilmeyenler, başka bir dili de iyi derecede öğrenemez. Bir lisanın bir insan kabul edildiği bir dünyada, ana dili bütün kurallarıyla güzel konuşacak ve yazacak şekilde bilmenin önemi daha iyi anlaşılacaktır.
Türkçe bir dünya dilidir. Dünyanın ilk beş dili arasında yer alan Türkçe bugün dünyanın altı kıtasında 150 milyonluk bir kitlenin ana dili olarak konuşulmaktadır. Hatta yazıldığı gibi okunmasından dolayı Türkçenin gelecekte bilgisayar dili olabileceği (özellikle konuşmayla kontrol edilebilen bilgisayar teknolojisi yaygınlaştığında) uzmanlar tarafından dillendirilmeye başlanmıştır.
Yakın plânda ise sınavlarda Türkçe dersinden de soru gelmesi açısından bu dili bütün kurallarıyla bilmek sizin başarınız açısından oldukça önemlidir. Türkçeyi iyi bilmek sadece Türkçe sorularını çözmekte değil, diğer soruları çözmekte de işe yarayacaktır. Dili iyi bilmeyen biri, okuduğunu iyi ve doğru anlayamaz. Okuduğunu doğru anlayamayan soruları da doğru olarak anlayamaz. Matematik, fen bilgisi ve sosyal bilgiler dersleri de Türkçe olarak sorulduğuna göre, kelimelerin ifade ettiği anlamları iyi bilmek bu derslerden gelecek soruları çözmeyi de kolaylaştıracaktır. Çünkü soruyu anlamak çözümün yarısıdır.
Türkçe, her Türk gencinin öğrenmesi gereken en temel derstir ve bunun gerekliliği, havanın gerekliliği, suyun gerekliliği kadar tartışılmazdır. |
Anlam bilgisi soruları nasıl çözülür? |
| Anlam bilgisi konusu Türkçe dersinin en önemli konusu olup, sınavlarda soruların % 85'inin de geldiği bölümdür. Dolayısıyla bu konuyu öğrenmek, başarıya ulaşmak için çok önemlidir.
Türkçe dersinin en önemli konusu olan anlam bilgisin gelebilecek soruları çözmek için şunlara dikkat edilmelidir:
-
Günde bir sayfa da olsa kitap okunmalıdır. Kitap okuma alışkanlığı olmayanlar ilk başlarda gazetelerden ilgilerini çeken köşe yazılarını, daha sonra Dünya Klasikleri'nden olan hikâye ve romanları daha sonra ise düşünsel içerikli deneme kitaplarını okumalıdırlar.
-
Televizyon seyrederken, birilerini dinlerken, okurken veya herhangi bir nedenle duyulan ve anlamı bilinmeyen kelime ve kelime gruplarının anlamları sözlüklerden araştırılıp hemen öğrenilmeliler. Bunu için de her öğrencinin kütüphanesinde bir Türkçe sözlük, bir deyimler sözlüğü,bir atasözleri sözlüğü bir de imla kılavuzu bulunmalıdır.
-
Okul Türkçe kitaplarının konularının işleniş bölümünde yer alan "Kelime çalışmaları" ve "Okuma, anlama, Anlatma" çalışmaları bölümleri mutlaka incelenmeli, çalışılmalıdır.
-
Okunan metinler üzerinde çalışma yapılarak konuları, asıl anlatılmak istenen düşünceleri, metinden çıkarılabilecek düşünceleri ve metnin yazarının veya şairinin konuyu ortaya koyarken içinde bulunduğu ruh hâlini belirleyerek not etmek gerekir. Bu metinler başkalarına da anlatılabilir. Okunan hikâye veya bir romansa özetleme yapılabilir veya benzer kısa hikâyeler de yazılabilir. Veya hikâye belli bir noktada bırakılarak okuyucu tarafında tamamlanabilir. Bu çalışmalar kişinin okuduğunu anlama ve anladığını sözlü veya yazılı şekilde ifade edebilme yeteneğini geliştirir. Bu kabiliyetleri gelişen kişilerin soruları daha kolay ve hızlı, ayrıca da doğru olarak çözebilecekleri görülecektir.
-
Soruları çözerken kalem kullanmak gerekir. Kelimelerin, cümlelerin anlamları belirlenip yanlarına yazılmalıdır. Bu belirlemeler yorumlanmalı ve kıyaslanmalı, sonra da istenen bilgiye ulaşılmalıdır. Özellikle paragraf sorularında kalem kullanmak çok önemlidir. Sözel bir metindir, okumayla yapılır düşüncesi eksiktir. Okunan ve parçadan çıkarılan düşünceler, konu, ana fikir ve yazarın içinde bulunduğu durum not edilmelidir. Bu veriler sorunun çözümünde bizden istenen bilgiler olacaktır.
|
 |
